De Spelen van de memorabele momenten

Evaluatie voorbereiding en deelname Nederlands Olympisch Team

De 21ste Olympische Winterspelen
Van 12 tot en met 28 februari vonden in Vancouver de XXIe Olympische Winterspelen plaats. In totaal kende deze spelen 86 medailleonderdelen, twee meer dan bij de vorige editie in 2006. Nieuw op het programma was het onderdeel skicross (m/v). Het totaal aantal deelnemende sporters bedroeg 2622 en zij vertegenwoordigden 81 NOC’s. De Olympische wedstrijden vonden plaats in drie gebieden: Vancouver/Richmond, Cypress Mountain en Whistler. Er waren twee Olympische dorpen in respectievelijk Vancouver en Whistler.

Het Nederlands Olympisch Team
Het Nederlands Olympisch Team Vancouver 2010 stond onder leiding van chef de mission Henk Gemser en bestond uit 34 geaccrediteerde sporters, 31 begeleiders en zeven stafleden. Deelname vond plaats in vier takken van sport: schaatsen, snowboard, shorttrack, bobslee. Het aantal sportdisciplines waaraan is deelgenomen bedraagt vijf: langebaanschaatsen, shorttrack, bobslee, snowboard half pipe en snowboard parallel reuzenslalom. In totaal heeft Nederland aan 23 medailleonderdelen deelgenomen.

Resultaten Nederlands Olympisch Team Vancouver 2010
Het door het Nederlands Olympisch Team behaalde aantal medailles bedraagt acht, opgebouwd uit vier maal goud, één maal zilver en drie maal brons. Voor het eerst in de historie is er een medaille behaald in een ‘niet-schaats’ sport: de gouden medaille van Nicolien Sauerbreij in het onderdeel snowboard – parallel reuzenslalom. Deze medaille was tevens de honderdste gouden medaille voor Nederland.

De totale score resulteerde in de tiende positie in het landen medailleklassement.

Nederlandse medaillewinnaars Olympische Spelen Vancouver 2010:

Goud
Sven Kramer – langebaanschaatsen 5000 meter
Mark Tuitert – langebaanschaatsen 1500 meter
Ireen Wüst – langebaanschaatsen 1500 meter
Nicolien Sauerbreij – snowboard, parallel reuzenslalom

Zilver
Annette Gerritsen – langebaanschaatsen 1000 meter

Brons
Laurine van Riessen – langebaanschaatsen 1000 meter
Bob de Jong – langebaanschaatsen 10.000 meter
Jan Blokhuijsen, Sven Kramer, Simon Kuipers en Mark Tuitert – mannen achtervolgingsploeg

Doelen
Na de Olympische Spelen van Turijn 2006 zijn binnen NOC*NSF Topsport de volgende doelstellingen geformuleerd met betrekking tot deelname aan Vancouver 2010:

• een klassering van het Nederlands Olympisch Team binnen de top 10 van het landen medailleklassement;
• toename in diversiteit binnen het Nederlands Olympisch Team voor wat betreft deelname en prestaties in sporttakken en disciplines, dit zonder in te boeten op kwalificatie-eisen.
  

Wat is er gerealiseerd?
Met de tiende plaats in het medailleklassement is het gestelde prestatiedoel gehaald. Het streven om niet louter in schaatsen podiumprestaties te boeken, heeft met de gouden medaille van Nicolien Sauerbreij een historische ontknoping gekregen. Historisch omdat het de eerste maal is dat op de winterspelen een medaille is behaald binnen een ‘niet-schaats’ sport. Ten aanzien van het streven naar toename in diversiteit kan worden vastgesteld dat ten opzichte van Turijn:

• er voor de eerste maal in de historie een medaille is behaald in een “sneeuwsport”;
• het aantal medailleonderdelen met gekwalificeerde deelname van 20 is gestegen naar 21; 
• er geen nieuwe sporttakken zich hebben gekwalificeerd voor opname in het Nederlands Olympisch Team.
  

Missie sportief geslaagd?
Louter getoetst aan de doelstellingen uit 2006 kan worden vastgesteld dat de doelen zijn gehaald. Kunnen we dan ook spreken van een overall sportief geslaagde missie? Een goede manier om hier antwoord op te geven is om de prestaties in Vancouver te bezien in historisch perspectief. Onderstaande tabel toont hoe de prestaties in Vancouver 2010 zich verhouden tot de voorgaande vier edities.

Medailles laatste vijf Olympische Winterspelen en klassering landenklassement

 

Jaar	Goud	Zilver	Brons	Totaal	Klassering
2010	4	1	3	8	10
2006	3	2	4	9	10
2002	3	5	0	8	9
1998	5	4	2	11	6
1994	0	1	3	4	18

 

De prestaties in Vancouver zijn van vergelijkbare orde als de prestaties op voorgaande Olympische Winterspelen (Turijn 2006 en Salt Lake City 2002). Er is geen sprake van een duidelijke toename of afname in sportief resultaat. In historisch perspectief is dus sprake van handhaving. Het handhaven van de positie speelt zich overigens af tegen een toename van internationale concurrentie op de Olympische Winterspelen.

Naar Sochi en verder
De evaluatie Vancouver 2010 heeft enkele aandachtspunten opgeleverd die betrokken worden bij de uitzending en deelname van het Nederlands Olympisch Team aan de Olympische Winterspelen van Sochi 2014.

Vancouver 2010 geeft waardevolle informatie voor het vertalen van de ambitie ‘Nederland structureel in de top 10, naar de strategie rondom deelname aan de Olympische Winterspelen. Het moge daarbij duidelijk zijn dat de beleidsambitie ‘top 10’ na de Olympische Spelen direct zowel publiekelijk als intern getoetst wordt aan de positie van het Nederlands Olympisch Team in het medailleklassement. Dat impliceert dat een strategie om het top 10-doel tijdens Olympische Winterspelen te behalen, volledig gericht moet zijn op het behalen van zoveel mogelijk podiumplaatsen. Daarbinnen vervolgens nog een verdere focus op goud.

De ambitie om structureel bij de top 10 te eindigen, brengt met zich mee dat deze medailleoriëntatie zowel een korte termijn, middellange termijn als lange termijn perspectief zou moeten kennen. 

Landen medailleklassement Vancouver 2010

 

Positie	Land	Goud	Zilver	Brons	Totaal
1	Canada	14	7	5	26
2	Duitsland	10	13	7	30
3	VS	9	15	13	37
4	Noorwegen	9	8	6	23
5	Zuid-Korea	6	6	2	14
6	Zwitserland	6	0	3	9
7	China	5	2	4	11
8	Zweden	5	2	4	11
9	Oostenrijk	4	6	6	16
10	Nederland	4	1	3	8
11	Rusland	3	5	7	15
12	Frankrijk	2	3	6	11
13	Australië	2	1	0	3
14	Tsjechië	2	0	4	6
15	Polen	1	3	2	6

 

Diverse onderzoeksgegevens geven de volgende indicaties voor een strategie voor Nederland om tot een structurele top 10-positie te komen op de Olympische Winterspelen. Deze strategie bestaat uit twee elementen:

1. Noodzakelijk is het behoud van de mondiaal toonaangevende positie van het langebaanschaatsen. Alertheid is daarbij gewenst daar de internationale concurrentie zichtbaar toeneemt.
2. Het structureel scoren in een tweede sport is noodzakelijk. Shorttrack biedt hierin veel perspectief voor Nederland, gezien de benodigde topsportstructuur en het huidige topsportprogramma Shorttrack van de KNSB.

De onderbouwing van bovenstaande is uitvoerig terug te lezen in de evaluatie. Verdere versterking van deze top 10-positie kan flexibel geschieden aan de hand van gebleken podiumpotentieel in de andere sporttakken. De behaalde gouden medaille in het snowboarden is hiervan een goed voorbeeld.

Marketing en communicatie
Uit de evaluatie van alle marketing- en communicatieactiviteiten komt onder meer het volgende naar voren: het huidige medialandschap met onder meer de nieuwe (social) media én de toenemende media- aandacht vereist continue aandacht, onder andere voor het te voeren pers- en mediabeleid rondom de Spelen.

De ingezette weg ten aanzien van het 'Olympische' Holland Heineken House als zijnde het 'huis van de sport' verdient een vervolg in overleg met de sportbonden, zodat het Holland Heineken House nog meer kan worden ingezet als middel om verbindingen tot stand te brengen binnen de sport.